De tempore.
^77
a .dt tribù-ta temporis extenßo , fwrejfio, cötinuuat. ratio met}• furia
x
b Entità¡ temporie eft ipfa eti• titas me-tus.
t Quid ree fit temptíé in concreto(
phyfice imprimi parti praeterita¿ nec futura:, quia hæ nonfunt phyfice 5 poterit ergo folum Prot^״ præfenti inflanti, fi cuiquam poteft ; at vero lì huic imprimatur, non poterit ille efficere vt pars fequens citius vel tardius adueniat ; quia , vt fupra dicebam , poft quodlibet inflans ip-terrumpi motus poteft^ at pofl hoc inflans non pollet fi in eo eft aliquid modale exigens vt״ cunque ; id eft, fiue cito fiue tarde fequelam alicuius partis vlterioris.
Propositio III.
fiitiid phyfice entitatis fit tempus reale, ex procedentibus explicari,
A D integram realis temporis conflitutionem ( ex didis prop. 1 ) tria praecipue tequirun-■ jT^tur attributa : primum a eft extenfio fucceffiua 5 fecundum continuitasל tertium eft, elle menfuram adiuam durationum corruptibilium. Itaque tempus reale in concreto fum-ptum. erit ens reale ( quodcunque illud fit ) fuccejfiue extenfium, continuum , menfiurans., &c.
Equidem prop. precedenti iam offendi huiulmodi ens reale quod nimirum fit phyfice fuc-ceffi uutn ,6c fimul phyfice continuum,-effe impoffibile; tamen quia tempus non eft res fi-da, adeoque eft aliquid reale in natura rerum 5 paulo altius inquirendum eft quid fit illud reale ac phyficum quod eft tempus, & quomodo illi phyfice conueniant tria illa iam dida temporis attributa : folum autem dicam de eo cemporereali quod in motu confiftit iuxta defi-nitionem de qua prop. 1 Numerus motus fecundum prius & pofterius eft tempus j nam hinc fla-timintelligetur quid cum proportione dicendum fit de eo tempore etiam reali quod num.4 eiufdemprop.dixi polle elle fine motu.
Itaque ex vi didæ definitiônis b entitas temporis phyfice loquendo non eft alia, quam quæ eft motus, prefertim cum iam ex natura lúa Sí per fe conueniant motui extenfio fuc-ceffiua, 6c continuitas ; eidem autèm faltem per accidens conueniat id quod eft elle numera-,tum fecundum prius ôepofterius ,.fiue id quod eft efle menfuram. Quia vero vt ex prop. rx c.io inrelligitur,entitas motus cum fua fibi intrinfecafucceffione 6c continuitate , eft phyfice loquendo ipfamet entitas mobilis provtéxiftentis in aliis atque aliis fpatij partibus, prius in illis 6c pofteriusin i Ilis abfque faltu 6c fine quiete ;confequens eft vthæcipfa etiam fit phy״ fice loquendo entitas temporis realis fient 6c fucceflioôt continuitas. Ergo c tempus reale ( fecundum quód continuum eft & fucceffiuum ) in concreto fumptum non eft aliud phyfice loquèndoquam mobile provt in aliis atque aliis locis j vel claìrius, non eft aliud quam plura in vno 1 patio loca provt alia poft alia ab eodem mobili fine faltu & fine quiete occupata. Et idem tempus d reale in abftrado fumptum feu formalis ratio temporis, phyfice etiam 10-quendo, non eft aliud quam incelligibilitas mobilis dido modo occupantis ea loca j aut vicif-fim incelligibilitas locorum vt à mobili dicio modo occupatorum cum ordine prioris, 6cc.
Qqod vt clarius e intelligas, agnolce'attributum, excenfionis fucceffiuæ in iis particulis alia pofl alia■, 6c attributum continuatis in iftis*, fine faltu & fine quiete. At vero attributum menfuræ agnofees in iiidera particulis alia pofl alia occupantis Ôcc.eft enim preter iam di-dam vlterior quædam intelligibilitas mobilis provt prius vnum & pofterius alium locum oc-cupantis j quæ in hoc confiftit 5 quod nimirum fi cognofeatur quantum allignata vna ( vt fic dicam ) occupatio fit poft aliam pariter affignatam, quantitas illa, fiue illa diftantia fecundum prius & pofterius,, ( in quaexannotatis prop.i confiftit totius interiedi temporis extenfio ) poteft comparari cum alia fimili fecundum prius ôepofterius extenlìone fed incognita, co-gnófeenda tamen per ipfam vi comparationis. In hoc autem quod eft comparari, 6e compa-ratione parere notitiam, confiftit ratio menfuræ.
Racio vero menfuræ ( quæ preter lucceffionem & continuitatem motui adueniens, viti-moconftituit tempus) non eft aliud phyfice loquendo quam denominatio extrinfoca petita ab intellectu comparante cognitam fibi vnius motus quantitatem cum alterius ignota, & hanc per illam cognofcente : eft autem euidens ,vt puto ,ex didis prop 1 num. 8, nihil aliud phy-ficum importari ab eo quod eft menfuram. Ergo tempus complete fumptum , fed f in concreto non eft aliud phyficum ens quam motus provt dinumeratus feu diftinde ac per partes cognitus, & cum alio motu vel duratione comparatus ; atque ita aíTumptus loco men-fure ad cognofcendum quantus fit ille alius motus vel durano: aut (quod ex didis num. x in idem recidit) non eft aliud quam mobile in primis confideratum provt fine faltu &quie-te prius in vno loco eft & pofterius in alio 5 ac deinde diftinde cognitum fecundum quanti״
•tatem qua ( iuxta dida nutri.; ).pofterius eft in vno, quam fuerit in alio 5 ac demum fc-• eundam hoc ipfum comparatum curo alio fecundum fimilem quantitatem ignoto ; fed per ipfum, vi ita fadæ comparationis, cognofcendo. In abftrado g autem idem tempus coro-plete fumptum confequenter, non eft alrwd quam incelligibilitas mobilis vt didum eft confiderei ,cogniti ,comparati ;cum enim mobile reuera ita fe habeat, ve didum eft, in Mm 3	ordine
d Quid in abftrafto ì
i
e Et in eo concepta recognojci¿• tur tempo* rifai tri* buta*
F Concludi-tur quid fit tempue. in concreta & compietti fumptum,
g Ite quii tri ab/!racla & copien■