■•«•י «oew

1809 Caput fextum. Verficulus XIV. ,glo
cubitorum,ob tres vltimasdiftiones huiufcevcr-fictili, ex quarum primis literis formatur מאה ; vbi fané vicem impiorum illorum Iudxorum dolere debemus, qui dum tempus in iftis friuolis com-mentis, & Cabaliilicis nugis infumunt, Euange-
licæ lucis radio non illudiantur, fed in craflìfTimis errorum fuorum tenebris inuolu ti remanent. Vult igitur & terram, & homines includere diluuio, vc terra: facies renouetuc, quapropteriubetarcani fieri ,ad quam accedo-

VERSICVLVS XIV-
Fac tibi arcam de liÿüs laudatis : manfiuñcülas in arca facies, & bitumine linìés intrinfecus, & extrinfecus.
עשה לך תבת עצי־־גסר קנים העשה את־התבה יכפרה אתה מבית ומחוץ בכפה
ÆOTJJP Ê£ta%r, ¿	•nT a^AÖffl.
N On eil quod Ñoe ad indar AbrahæGen. 1&. roget à Deo, Num perdes iuftum cutn impio:
Gen 18 neccum Pfalte dicat VM.~/!.Ergo fine canfaiuftifi-Pfal 71.	׳cani cor rntum, & latti inter innocentes manus meas,
quandoquidem clementiflinius Deus illuni in be-nedidione præuenit.vtquiab aliorum iniquitate feparatiis fuerat, ab eifdemin pama fepararetur. pac igitur arcam Noë, & Omnia, qux ad eius fa-bricam necciTaria fuerint, prepara : textus He-bræus ita habet תכת עעי־נפר tebat hatfegopher .•Vbi præfertim gopher difeutiendum cß,quod aliquod Jeuiifimuin ligni genus lignificare viderur, quod Chald. facilènarare poilìr :cedrum Chaldæus vertit,ma-Junt alij pinum,aut abietem.Quod autem huiufee vocis fignificatum reddit difficiliorem,eft quia hîc tantum legitur: &ipf17oad præparationemligni retulerunt, fie enim vertunt baffi göpher ,¿n frisar Oleaficr ■n'bay.'mr ,ex lignis quadratis,Oleailerpiceam ha-ber,quia Gophrith picem denotat: Sunt qui Jv'wi, quo7o vtnntur pro frutice goifipij fumpferint; at tara pania frutex eft goilipium illud , vc ncquequadrari.nequcdeafciari polli t,cùm tarnt il illa ligna poliri,læuigari,quadratique debuerint, Hieron. vt tanta arca fabricaretur ; cùm autem D. Hicron.
habeat eæ lignis ¿ft«w<«4»j,fu(picantur aliqui כופר c/ijpicrfcriptum fuifle, vel כפר, id eft, camphora, bitumen &c. Thalmudici vero teile R.Rimhi in R. Kiinhi. radicibus 4 fpecies cedri faciunt, nempe ארן oren, עץ ש0),?¡כדרום. i. arborem pinguedinis , pinguem, feu piceam, & ®ברי abietem.	ameni eiedií
R.Saiomo. fuifle putat R.Salomon ob affinitatem cum עפריה.
i. fuiphure,quodillifuiphure perdendi cflenr; ve-rùmnon fuiphure, fed aquis perierunt ; vndenon eft folidius, quod alij terebinthum fuifle fufpican-tur, ex eo, quod fulphureas baccas habear,&fui-phur redoleat. At parum refert ex quibus lignis arca fabricata fuerit; certum eft Noë ligna ad id apta inueniflè,quæ magna elle debuerunt, vt arca: tam Iongæ.ram altæ,& latx,coftx, fundus, & aliæ parres fieri políenc, potuit cedrus, pinus, & alla: huiufee generis arbores tannini opus iuuare , nec is arguendus erit, qui Cjopber, genus omne com-prehendere dixerit, quod 3d tanram arcanrcon-
ftruendam aptum erat. Fac tibi ,velinipræcipuo capiti,& orbis reftauratori, arcamran tobat,\׳el te-
ixi, cymbam, qux aquis innatet,ad differentiam arccfœderis, quam Mofes conft1uxerat,qux ארון dicebatur.quales dù.r fuerunt in templo Elierofo-lymitano.vnaquideui ¡ךב<ר1ו Sanilo Sandorum : alia vero iuflii regis loas fida ante fores templi collocabatur, vt in eam oblationes ad farta teda curandainferrenrurtquamו«Jmpuia'iuo ,feu Corbo-nam tempore Chtifti vocatam fuifle legimus i ¡ק רב Sorban, id eft, donum, quia in illa arca, ve-lut inærario facio pecunia: ad ornatum templi, &c pauperes alendos alleruabanrur.
Plurima funt,quae de arca: fabrica conijcerepof-fumus , vt eam annorum multorum fpatio, puta 11o,velcentum abfolutam fuifle ,vtimpij ad pas-nitendam prouocarentur , dum rogantes,ad quid, illa arca fieret,N oë filij,vel alij opifices tefponde-bant, ideo fe tantam arcam fabricare, vtiiiftaDci Sùdicia,& poenas impiis paratas illius arcæbenefi-cio vitarenttquam tamen Iofephusmaliapvouin- ■ eia putat elfeconilrndafu,ad quam libi timens ab 1ofcpl>us• impiis Noë migrauerat.
njiEanfiuhcstlas inarca facies. Hcbrxus O';i?, 70 motï'ç Kiiiuim nidos fignificat àpi? vnde ip K« nidum,(eu anis domicilium defignat,ficui & !«ana, ac fi duceret, facies manfiunculasnidulatim ,ficu ñidórum inftar.-ncc infolitum eft nidum prodo-mo fumi, iii qua aliquis habitat, fic enim dicebat fob 19. it! nidulo meo moriar. Vbi non tantum àuium,fcd& casterorum'animalium domunculas ״ intcliigc,quarum forte numerum Deus Noë do- lobij. cuitruebeftiæ, quæ naturalem antipathiam ha-bentjfibiinuicem nocerent,quanquam Deus illas inclinationes contrarias ad tempus fufpendere potuit : an vero fingulis fpeciébus animalium pe-Culiarcm manfionéfecerit,quis diuinabir, fufficir,
vt cogitemus omnes in arca fuiilc, tametfi Rain-bancumHcbræisexiftimet, vixarcas 10 fufticere Ramban. ad omnia animalia capienda cum illis cibis,quæ anno integro' néceflàrij videbantur , quos in dies Noe fingulis difpenfaret. Ait vero auiurh immun-darumfuifle :10 fpecies, mundarum veto nume-tum propemodú infinitum,adeout nulla arcaquá-tumbis magna potuerit omnia animantia coni-piedi; fed de illius magnitudine ûatim dice-mus.
HHhlr