6 8    Politices feu Moralium
  aduerfus leges in qua nemo non videt quot mala quot doli atque infidiz iateant; imo non lateant fed aperta fint.
    Propterea ne religio ftriftim arceat quod Reipub adminiftratores cogantur ref-cindere, eludere, vitiate, eripere , extor-quere. Quanto generofius eft atque ad di-p gnitatem ieruandam prxftantius , permittee imo veile , quam cum iniuria amittere 8c fieri finere. Itaque fi Rex idem princeps fit religionis , nihil fine religione fiet,& ipfe caftior 8c melior erir. Supra regem nihil fed fummus Pontifex authoritatem Sacrorum retineat vt in illis omnes feruiant. Porrò in admini-ftratione candidis lineis veftibus ami-ciantur fùpra quas 8c aureae 8c purpurea & firiceae ac gemmis ac margaritis ornatae fulgeant : nec vllo modo ad facer-dotium admittatur nifi poll quadragefi-mum annum , ante ’am perada innocen-'tiifima vita. In itinere omnes magiftratus praecedat , Sacerdos qui habitum ferat, quotidianum nèdum folemnem. Habitus fit toga ad talos vfque demifta, & epomis nihil variegatum aut diuifum pileufque in capite honeftatis ac decoris argumentum , cuiufmodi nullus alius audeat fub peena capitali] ferre : nam decct his viris fummam ciTe audiori tatem atque venera-tionem. Qui diuorum aliquemfueri'texe-cratus, fi fine iulla caufa ad triremes ab-fcilfa lingua perpetuò damnetur, quòd fi jetate excufetur aut alia caufa lingua tarnen praecidatur , fic vt in perpetuum fi-leat. At fi irritants iniuria iniuftc illata proruperit, vinciatur , 8c publicè -pane 8c aqua' lignis diuidendis addidus alatile : quiverò cauiamdedit tanti mali,in lingua quinque vulneribus afficiatur 8c quadraginta diebus eodem modo punia-tar. Quòd fi quis leuiter in hunc erro-rem deliquerit, feindatur lingua in quinque locis publicè 8c vindus eodem modo maneat per odo dies, fi redierit aggrauetur poena, tertiò ad triremes damnetur nifi atate excufetur aut ob patrem. Quod autem fadu bonum , mihi vide-tur eli, vt fi quis confeftim ab execra-rione promts in terrarn corruat, terram-quam ore apprehendat liberetur ab omni poena , praterquam vinculorum per odo dies ac ieiunij panis 8c aquae : non antera fic in harefi vel contemptu vel difputa-rione de religione : omnes autem qui pra-fentes fune teneantur accufare eos qui .circa religionent aut dolum quemvis aut iniuriam peccant, fub poena eadem exceptis afeendentibus defeendentibus alumnis , fratribus, ac filiis fratrum foro-rumve aut defeendentibus illorum. Quòd fi nullus alius accufet , fed ex his vnus vindus, dedatur poenae accufatoris maio-ris fui , fi autem minor accufatio irrita fit, 8c accufator cenforibus vt impius aut ilultus fubijciatur. Caterum illud dubi-tatione dignum eft , an è repub : fit vido-xias referre in Deorui» auxiliut» , an mi-
litum fonitudinem & imperatorum pru-dentiam : nam fi hoc fiat facile in impie-tatem décident exemplo pifanorum : po-pufus enim cogebat milites nauium iurare pugnaturas fingulas triremes cum duabus hoftium Deo etiam fauente hoftibus ip-fis. Et Lufitani maiore vt audio fcelere audent dierre j fi Deus non effet, Regem eorum Deiutt futurum , quæ voces non impia folum 8c execranda: aut ftultæ finir, fed immanes. Quæ enim religioni aduer-fantur tribus ordinibus continentur impiæ , execrandæ , 8c immanes. At fi in Deos vidoria referatur, hoc continget, vt temere confifi pugnent imparibus viri-bus 8c négligeatiores fiant in re militari quafi diuino auxilio freti. Quamobrem riteD. Auguftinus docet cum vrbs obfi-detur ,paranda omnia auxilia virtutis bel-lica, turn demum etiam diuinum implorare auxilium : nihil autem eorum quæ ad militiam pertinent omitiere atque hæc redé fe habennan vero vt ab initio dixi pra-ftet referre vidorias in deos an in milites ac duces , diligentius confideran-dum.
    Nam prater reliqua quæ diximus , it in Deos referatur, obfequentiores erunt ducibus, in quorum poteftate religio eft, milites 8c minus afperi in his quæ advi-doriam fubfequuntur erga vidos & im-bellem multitudinem. At contra minus fident prudentiæ ducum , 8c etiam quo-niam falfum eft Deum cuiquam fie Entere , vnde ntulti exercitus ac populi turn Chriftiani & magis Iudæi dum auxilium è cælo præftolantur in terris vidi funt. Quod etiam infinuauit Moles cum dixit quofdam populos Idololatrarum vinci non potuiilc ob curras falcaros, nam quid hoc "ad Deum, fi pugnæ'Deus fe immifeet. Sed& quod ad impietatem attinetfpar eft credere into magis impium Deum fe im. mifeere cædibus ac rapinis & alteri parti magis fauere , cum humanis auxiliis ad vlcifcendum etiamfi odiflet non indi-geat. Quid ergo in hac tanta confufionc ftatuendum ? Quod verum eftîreliqua funt ita temperanda, vt vtilitati Reipub : non folum tin» cum vidrix eft, fed quod magis refert in pofterum confulamus , omni vanitatis fufpitione ablegara. Ergo Deum vidoriarum audorem elfe, qui omnium fit audor, haud eft in dubium reuocan-dum : fed non fie vt ipfe è cælo defeendat aut miracula prodat nobis ; verùm vt di-cebat Dauid , Deus infanum reddet apud Abiàlonem confilium Achitophehitacon-filio prudentiáque ducem iuuat aut defe-rit & ánimos militum confirmât aut de-ftituic ; occafionibus fortuitis obijeit opportune aut importuné, quæ res militibus non eft conueniens vt notæ fint : Quare in Decs referenda vidoria eft,quod volue-rint& illos elle pugnaces , 8c duces prudentes. Sic religiofi erunt, 8c ñeque duces ípernent, velut prudentesDeiquemi-niftros, nec alias tanquam curæDeo fint,
                                                                                                                                          fe