Liber vnus.
   il loco plebecula; damrtati fubilituanaii; vt in Fecim tradjdiraus , at hæc ratio, rrifariam diuifa eft. Turcæ putant Chri-ftianos elfe velut damnatos quòd Mahu-iticto non credant. Romani feruis vtc-bantur. Iuftufri, enim videbatur vt qüos lerna (li nt pro ncceffitate Rcibub. pencu-
10  (Sclabotibus poftent exponeie. Sed neu-trum conuenit, melius eft tarnen quam, cines aut míticos cogéré, qui non pauperes fiant federe fed probitate nimia vel vt ac-ctifare gtauiflimè velit fi mpl ici tate. Veruni vt dixi ñeque illud de ieruis iu-itum erat maxime cum illi vel tuendæ p.attiæ caufa non predo aut defezione bellum gererent aut non iplì peccallènc fed eorum maiores, quare edam deterius Lacedæmonij cum Elotibus quos non folum pro Repub. periculis exponere li-cebat , fed fine caufa occidifle eiufbus impune erat. Horum lex erat iniuftiffi-ma & ab omni humanitäre aliena. Fa-renáur necelfe eiTe, vt leges aliquid iniufti fecüm aiferan.c relut & natura quæ vièta materia; contumacia bicipiterri ali-quando vitulum créât, fed leges iniufti nihil continere debent Romanorum ergo diuturnum imperiüm non ob alias virtutes vt B. Auguftinus velut fortitudi-nempatíentiám fed ob iuftitiam fuiç, cuius pats erat dues quanto magis eftèiit inopes tanto ab omnibus muneribus eftç immunes , non folum cenfus led per-fonarum quanquam vt dixi nec fua lex vitio caterer. Eadem temperantia fuit in Athenienfib.us fed non tana exquifita. Turcarum verò inftitutum durius eli ac minus iuftum quod aliente legis homines fontes atque pro damnatis exilíame» t. Ergo optima lex eft quæ nullum ferme hominem occjdit , nifi pau-cis in cafibus, fed omnes ad compedes &. catenas damnat : in qua triplex emo-
Jumenmm in pace fodiendi montes & axa excidendi , filiorum generado , & tempore belli turba vtilis & ad labores c a pugnam. Tum verò illud egregium immani can's exemplum. Quod inftitu-tum Lufitani gens prudentiiiima optimà-que magno fuo commodo feruant. Sed iam qui damnandi veniant videamus.
   Eorum qui vttoque parente carentvel 1 is parens fuperfit , qui vel feeleris parneeps cum filio fit , vel negligentia mum non erudierk aliqua in arte , vel
11 Bagitiis auxilium præbuerit etiam fi mi in eo de quo agitile vel fi ipfe fla-
^ e^c'tcrft capitale fupplicium fit occictiiie hominem occupando pecunia; cm a. In Rempub. verò deliquifle aut mgcm aut iudicem corrupifle , aut tentai e corrumpere, vel fucum le ¡ facere vel iudicem ipfum corruptum grada pecunia amore iniuftè iudicaiTe cura eru-ciatu fummo occidatur. Summus cru-ciatus eft palo transfigi, inferi roræ , feria diuidi , excoriad tomín , viiium fe-Tom. X.
6 3
peliti ili era te ferrea fenfim exurh Qijòd fi caufam prodiderit capitis defenfor cum, fit aut veneno ob pecuniam aliquem prodiderit, occidatur , fecuri percufltis, iuguletiirque. In reliquia facinoribus poena fit damnatio ad ligna fecanda,in de lapides , inde metalla fqdienda, grai uiffimum eft triremi uro, prò delidorum genere perpetuò & & ad tempus , quod, libra detinere non ìiceati Ex pcenà, edam fugientes mòrte puniantui; nifi per incuriam cuftodum acciderit. At quibus adhuc patens fuperftes eft iuuenis ab bis conditionibus omnibus quas dixi-mus non par eft parentem infornerò puniti : meliufque eft fonrem dimitti quam infontem piedi. Si igitur nulìus alius fit illi fìlius , npn vltra lapidici— nas damnari poiEt perpetuo leu ad tempus , vel edam fi alius fit fìlius, fedi paruulus , aut fterilis , aut obla:fus , fic Vfcnpnvideaturproli generandae aptus. Ex quouis ciurline fep.tem annis mors diffe-ratur generandique proli feu per vxorem» feu per concubinam operam date poifir. Quòd etfi damnato filij fint vltra paren-tem mors illius perannos decemdifferatur, & quoufque vixerit infons parens. Qjlòd fi parris fada aliqua in Rempub. egregia reluceant : fi npn proderit Rempub» aut benefadprem pecunia concupierit^ aut leges cprruperit , feu iudex falfus exticerit , fideiuflìone praeftita quòd ne-minem ca caufa laefurus fit dimittatur» Sed fi grauior poena ci debererur fup-plicio capitali non tamen fummus erp-ciatus abfciftà finiftra rpanu prp patuii meritis , etiam fi pater iam òbieric di-mittatur. Porrò ex nulla caufa qua; ah iniuria profeda fit * cuiquam capitale fupplicium irrogetur nifi ftadm ab in-iuria pacem fecerir. Iniuriam dico fi lise aut vxoris concubitum, vel fij nobili? cum fit publicè. ab. ignobili eedatur* hacque folum in caufa volumus nobi-lis diferimen haberi. Sed nobilefti noi^ à diuitiis nec inobilem à paupertate diftin-gui nolumus.
    bjobiles primum fapt qui vel ipfi vel rpaiores reda ex linea tam foe-minina quam ipafculina aliquod bene-ficium in Rempub. contulerint. Ef quotum pater aut auus non vltra inter iudices eledi optimè fe gefterint: Et qualefcunque viri fexagefimum an-num exceflerint & milites vfira quin-quagefimum , & qui tribuni militum fuerint : Et qui in artibu? liberalibus vicani confumunt laureati. Et qui ex familiis nobilibus per mafculinam li-neam defeendentes vt fine vitjjq 'aut labe vixerint omnes maiore^ fui : Èc qui ex marre nepos nobilis viri eft : & facerdos quiuis habitum facerdotis dc-ferens nulloque iudicio damnatus. Et fìlius eius qui magiftratum gerir & ipiè qui gerir doncc geflerit.
                    F 2.           Merita