De Mufica. 5il Ve vero ratio diftantiatum minia tol-lit eonfonantiæ fenfnm & diilbnantias vt in XI. régula didum eft , ita etiam tem-porum ratio non intelleda, vnde plures licet in semiólia & tripla proportione collocare diifonanrias quàm in dupla,& edam in quintupla quàm in tripla & in feptupla quàm quintupla , fed latebunt & confo-nantiæ nifi cimi ad terminum venerint.Igi-tur amplior ibi copia vocum , fed ob dif-ficultatem plerfimque negligitur. 53 Voces igiturdiflbnæ tribus módisad-mittuntur, vel quia incertum habeiittem-pus vt in fyncopa & proportionibus , ita vt non idus primam partem occupent,vel quia celerrime tranfeaiit, vel quia tempo-ris locum minime principalem obtineant. Collocantur autem très ob caufas vel ad augendum iucunditatem eonfonantiæ vt feptima ante diapafon , quod maxime eft in vfu, vel ob varietatem vt in chroma- V dco & Enarmonico diateftàro feu con-ilitutione , vel adaugendam muficæ materiali. 109 complexu peruenientem s atqus ita j'yflema hoc admiratum ampie xiimque in Dono tono confi ttutjf e. Non enimhoc ad diatonum autchro-matteum vel omnino bnrmoniam vllam perti-nere poterai. Rurfus ibidem. Perfpicuum quoque in bypatis non ruditate abfiinuijfc eos ab eo tetrachordo in Doriis , quum mox eodem in cateris tonis vterentur. Quippc non alia caufad Dorio tono ipfum eximebanttquàm vt decus morum tuerentur, quorum honefia-tem decorùmque bonari bah ebani. Quale à tragicis quoque obferuatum videmus : necàum enim tragedia ad hane vfque diem cbromaticc aut Enbarmonico genere vfià eft. Quamo-brem clarum eft ad exprimendos affeóhis maxime varietatem hanc tetrachordorum cMcogitaram.conduxifte. CAPVT IV. De Injlnmentorum Muficorum dif- CAPVT.ni. • De Tetrachordorum generibus. CAufa, inuentionis diuerforum gene-rum tetrachordorum fuit tnplex:pri-ma quod, cum eftet vox humana anguftis terminis contenta , vt vix proportionem fexdecim ad vnum admitteret , atque in diapafo folum voces vtiles ills duodecim de quibus dictum eft ccntinerentur.Opor-tuitexrogitaretum rnaxime in fidibus, vt non folum lex in diapafo fed plures propter chromaticum genus collocarentur, ac vfque ad X111: in Enannonico. Se-cunda vt voces , qua paruis interuallis di-ftant diflonae alioquin celeriter ex X X. regula praecedentis capituli ad ftatum fuum redearit. Tenia vt diuerfi affedus diuerfo compofitionis modo exprimerentur.Quod Plutarchus feite facis in ea quamde Mufica Fecit diiputatione his verbis exprimit. At verb Aiufica nofir'% temp oris pulcherri-mum omnium maximeque decorum genus, quod veteres propter maieftatem grauitatem-que colebant, penitus repudiartmt adeb vt ne cura fit vtta plerifque , enharmoniorum in-teruaHorum : conftat igitur enharTmonium tetracOordum grauitatem ac maieftatem retinuiiTe. Et rurfus in eodem libro. Tra-ditur etiam ab Arifioxeno inuentorem Enar-moniigeneris Olympum fiujfe a Mnficis exi-fiimatum , & ante ipfum omnia fuijfe diatona atque cbrematica j inuentionernque illam hoc modo practjfijfe putabant. Quam in d-atono Olympus verfaretur, & frequent tranfuehc-ret diatonum modvlum ad Perbypatem turn a Paramete turn Afefe difeedens, Dtatorium-que transgrederetnr , animaducrtijfepulcbri-Utdinem atque decorem msrum ex eo vocum Tom. X, CVm omnia inftrumenta Mufica fono conftent, necelfe eft vt Sonus ille vel fiat in gutture vel ex aeris impulfu qui ex oreprodiens fonum efficiat, velut abfque lioftro fpiriru fiat, atque tunc etiam duplex difcrilnen : vel euim fit ex aere col-ledo, vel libero ; liber autem aer non por reft fonos fub cetta ratione reddere , nifi menfura &c tenuitate fidium caufam prae-bente. Ergo quatuor erunt in vniuerfum inftrumentorum genera , quae vocem red-dunt in gutture formatam,vocantur autem fiftulae , suntque vnius tantum generis. Quae verb fpiritum folum recipiunt vocem autem formant in fe funt vt Buccinae, litui , cornua, tibia;, tubae, Elymae quas vocamus Flautos , Phipholte , fyringes. Tertij generis funt Organa Sc Hydraulica, Quarti generis funt lyra quae antiquiffim® eft ’, cithata, Sambucae , chelis ,Pfalteria5 clauicitheria, clauicordia , clauicymbala, Magades, Barbithi, Naula, monochorda, cornua , teftudines , tricordia , Simica , Epigonia. Sunt & quaedam inftrumenta imperfefta vt Tympana, Cymbala, Go-tala, Nol* , Siftra, Tintinabula , Hemi-cvclia, Vrcei Turcarum inuentum. Sunt etiam quaedam compofita ex his. Materia, /Es , Cornu, Vitrum, ebur, ferrum,Amn-do , plumbum album , lignum,cortex maxima lauri humilioris , otichalcum alia-que inn lime ta. Sunt 3c aliae differentiae, nam inftrumentorum quaedam funt om-iiind imperfeda vt cornua monochorda trichordia , quaedam perfe&a vt Chelis & organum & cornua , quaedam noil vt tuba claua , cymbalum , tibii Elyma; Quaedam rurfus vnam tantum edunt vocem vt lytae inaiofes, quas vocamus vul-ob crurales, & monochorda & fiftulae, tibiae tuba: tympana , quaedam plures vt cithara, chelis organum. Quaedam rur-fus funt diftiada fuis locis: vt inter tibia- L 3 rum N