/ Colojf.2. 'ria,fiue fabrilis, & taliu quidlibet , quod re-dte quidem fcientia dicitur,fed non legendo percipitur. Rurfusliteralis fcientia, alia libe rali s,alia illiberalis. Literalis & illiberalis eft medicinsai .ouamphilofophinon profite tur,quamuisix medici arti fuj liberahtatem plurimum attribuant,dicentes, quod idcirco inter feptem artes liberales non numeretur,quia de omnib. vel per oes i pia conftat, ita fcilicet, vt medie’ nemo veraciter dici vel effepofsit,nili omnium artium liberaliu peritus fit. Porro literalis & liberalis fententia philofophia dicitur,cuius inLogica quidem tres,fcilicet,Gramatica,Dialedlica,Rethori ca.ln Phyfica vero quatuor numeratur par tes. Arithmetica, Geometria,Mufica,Aftro nomia. Hucufq; Peculates magiftri artiti fidentiam per fiubdiuifiones deduxerunt. Porro ecclefiaftici adhuc quod optimum opti-meq; (ciendum eft,philofiophiam fubdiuife runt, aliam dicetes philofiophiam inanem.i. non lecundum Deum,aliam fianam & vera, i.fiecundum Deum. Nam Apoft.ad Coloff. dicit, Videte ne quis vos decipiat per philo-fophiam f ' nanem fallaciam,fecundum tra ditione hominum,fecundum elementa mu di,Se non fecundum Chriftum.Quoddixe-rat per philofiophiam,hoc repetiuit, dicedo, inanem fallaciam,ipfamq;philofophiam,vel inanem fallacia aperuit,cur ficdixiffet, fub-lungcndo,fecundum traditione hominum, fecundum elementa mundi,& non fecundu Chriftum.Eft ergo alia philofophia huic op polita,quae eft non fecundum traditione ho minum,fed fecundum Chriftum, noinanis aut fallax,led grauis& vera. Quomodo aut agatur vel exerceatur philofophia fecundii Chriftum,apoftolicx & euangelica?, imo & propheticae literpdocet,in quibus,quicquid vtileeftfeptem artium liberalium inuenit, quifquisfcientiam veraciter pofsidet ad famulatum veritatis quae Chriftus eft, grauif-fime ac decentifsime diftributum. Erit igitur philofophia,id eft,literalis & liberalis fci entia,aliter quide fecundum elementa murt di vel traditionem hominum, & aliter fecu-dum Chriftum. Iuxta modum illum inanis fiue fallax philofophia rediedicitur, iuxta modum illum puro nomine,fcietia, velphi lofoph ia, fi ue cum adiedtioe philofophia fa-ha^ vel fcientia Dei nominatur. De temperato nomine philofophia, cur fitpofitiifine complacitum, & de vanis philofiphis, qui dicentes feejje fapientes,ftultifafit funt, et de eo quod di tlum eft: Perdam fapientiamfinientium.. CAPVT 1III. INterpretatur autem philofophia, fapientia? amor.Hocnimirum nomine pruden tiores fcientiam artium liberalium redtius nominauerunt,nam aliqui fapientiam illam & femetipfos fapietes nuncupare voluerut. • DE S CIENTIA iJtBER I. g,7 ' — Vifumeftdiligentioribus, hoceffenimiru videlicet quia multi talium artium, fcientil habentium,hihilominus ita vixerunt,yt etiam apud homines, veram & caeleftem fapie tiamnefcienteSjfapientium vocabulo indigni merito iudicarentur.Idcirco noluerunt dicere fapientiam, quia non omnes ad O’ uS peruenithxc fcientia fapientes, id eft,ftulti-tia carentes effecit,fimul quia vicinum arro gantiae videbatur, femetipfos nominare lapientes,quod vitium a lapientibus alienum eft. Sedrurlum fifcientiam dicerent, nihil hoc nomine ftudium fuum, Audio liberalium artium magis honorarent,quam extera rum artium facultates, quae liberales non funt,& tamen(vt fupra iam didtum eft ) fub nomine fcientip, tanquam fub genere habe-dxfunt.Temperatoigitur vocabulo, bene taliumfcientiamphilofophiam,id eft,lapietis amorem, & lemetipfbs philofophos, id eft,fapientie amatores dicere maiuerunt,at-taiiien & hocfacidtes,honeftiiis quidem, fed nihilominusfapientes fe effe dicebant, quia ftpientes fe haberi volebant, atque ita dicen tes(ait ApoftolusJ ftultifadtifunt. Quare? -Videlicet quia per talis philofophia? vel fci- R0m,‘ enti® viam,ad verte lapientis diueriorium, id eft,ad glorificandum Deum, ad gratias a. gendasDeoperuenirenon curabant. Nam indeculpans eosidem dicit.Reuelatur enim ira Dei de cslofuper omnem impietatem & iniuftitiam hominum eorum,quiveritatem Dei ininiuftitia detinent,quia quod notum eft Dei,manifeftum eft in illis. Deus enim il lis reuelauit.Inuifibilia enim ipfius a creatu ra mundi, per ea qus fadta funt intelledia confpiciuntur,& extera.Non ergo ftudia co demnat vel fcholasgrammaticorum,diale-flicorum,rhetorum,arithmeticorum, geometricorum,muficorum , aftronomorum, fed hxc in eis cu!pat, quod non qusfierunt exeisfapientisfrudlum, propter quem artes ifts a Deo dats funt, id eft, in notitia habere Deum & glorificare ficut Deum.Scien dum preterea locis plerilque lapientiampro fcientia fcribi, vel dici morevuJgari, exempli gratia:Cum inadtibus Apoftolorum Ste phanus dicit. Eterudituseft ^Ioyfesomni/tCw,’z lapientia Aegyptiorum. Et ad Corinthios ’ Apoftolus loquitur.Scriptum eft enim. Per dam lapientia lapientium.Etfubinde.Non-he ftultam fecit Deus lapiendam huius mu-diiNam quia in Dei fapientia non cognouit mundus per fapientiam Deum .placuit Deo per ftultitiam prsdlcationis faluos facere credentes.Et paulo poft.Sed qup ftulta funt mundi,elegit Deus, vt confundat fapientes. Verum ita loquens.non fuo ipfiusfenfu vel iudiciofapientiam vel fapientes dicit, quippe qui ad Romanos ait,dicentes fe effe fapie tes,ftulti fadli funt,fed fuperciliofam pftima tionem illorum,quali libi fapientes videbatur,acerbius percutit. HHhh j guM