■f.
. ■ •	: y
7*4 RVPERTI DE OPERIB,
CXPFT XX.
A-X
. <?,; ' y /<’ //'-l - 5
i


■ ■' ' • V ..À ■
SPIRITVS SAN. I.IB. IIIÏ.
continuo ingreffus, primo quam fapienter,
2. Cor. is.
Rotn.i.
T gratia eius,inquit,in me vacua nô fuit quàm acerrimè Gentilium peccata percutit, 7 fedabundantius illis omnibus laboraui. & deinde exilem ludiorum iuftitiam fub Non ego autem, fed. gratia Dei mecum. Ve-re dicamus & nos,experti quippe fumus, & quotidielegentes experimur, quia gratia e-iusô fande Paule in te vacua non fuit. Non adeo de abundantia laborum tuorum,quib. in illa gratia eius laborafti,præfentiloco agimus,fed intelledum tuu conliderantcs, ntic dicimus,quia gratia eius in te ifto munere va cuaftonfuit. Pollemus multa colligere de thefauro fapientiæ & intelledus, quem the-faurizauit in iftud vas eledionis fuæ fandus domini Iefu Chrifti fpiritus,fed hoc longum nimis effet,& longéfuperius vbidelege line deteftamento veteri loquebamur, fparlim hoc ipfum pro polle fecimus. Nunc vt paru quid de hac parte gratiæ dicamus, vnam tantum,id eft,‘eam qüæad Romanos feriptaeft epiftolam,fumamus vere copiolam thecam fapientiæ & intelledus, & fecundum intelli-gentiam eius gratiam veritatis, & veritatem gratiçDei,nos quoq; intelhgere ftudeamus. Primum eftvt eandem epiftolam, fine epi-ftolæ negotium adibus quinq; diftindum effecognofcamus, videlicet fecundum lege fiue morem fapietium, quibus loquebatur. Nam apud eos cautum erat in nugis feculari-bus,vt quidlibet earum rerum quibus mores inftruebantur, aut etiam reprehendebat! tur quinq; non excederet adus. Vndè & a-pud Flaccum pueri legimus. N eue minor, neu fit quinto produdior adu Fabula, quæ pofei volet,& ipedadareponi. Eft igitur pri 4q musadus coæquatio Iudæi & Græci, quod
“ fcilicet omnes peccauerint, & egeant gloria Dei.Secundus commendatio gratiæ, vel fidei Chrifti,quod videlicet omnes per vnum homine iure debeat iuftificari. Tertius concertatio.quod non debeamus iterum peccare liberati à lege peccati & mortis .Quartus, dem onftratio quid lex antemanifeftationé gratiæ potuerit aut non potuerit. Quintus commonitio gentium,quod non debeant in fultare Iudæis, quod, inquam, non debeant rami oleaftri in bonamoliuam infertiaduer fus naturales ramos,quia fradi funt, gloria-ri.Nam deinceps,quod refiduum eft epifto-læ,de communibus rebus,id eft,de moribus agit.Nunc ergo duce eodem fpiritu intelle-dus ingrediamur, & eofdem diligentius a-dus diftinguamus.
Deprimo aftu,quo ïudaim & GrMum coaquat eo quod omne spece atierunt,&egentgloria Dei.
CAPVT XXI.
PRæmiffa falutatione magnifica gratiæ,& pacis Dei patris noftri,omnibus qui funt R omæ dilect is Dei,vocatis fandis,& captata beneuolentia.cum attentione ab eo,quod ait. Primum quidé gratias ago Deo meo per Iefum Chriftum pro omnibus vobis, vfque ad id,quod dicit,iuftus autem ex fide viuit,
peccato Concludit.Etenim caufa quidem po icebat,vt ludium prius argueret, eumque contra Tuam ipfius faciem ftatueret, quia videlicet ex Iudaeo omnis controuerfia erat. Ille enim gloriabundus in carne Abrah^,Ge tilemprouocans,quafi litem in iudicio proponebat,eumque Euangelica indignum iu-dicabat gratia,nili quia per mifericordiam il lum in holpitium fiue incolatum generis II-raelitici fulciperet Dei fui pia & omnibus co fulens largitas Sibi deditum, fibi proprium vendicabat ludius conuerfus Chrifti Euan gelium,eratq;,vt iam didum eft,ab ipfo litis principium.Cum ergofecundumcaufam,vt iam didum eft, prius ludium deberet often dere fub peccato efle,maluit tamen Gentile prius percutere feucra & terribili valdepec-catorum eius recitatione dicedo, Quia cum h cognouiflent Deum, non ficutDcum glorifi cauerunt.aut gratias egerunt, fed euanuerut in cogitationibus fuis,& obfcuratum eft inii piens cor eorum.Dicentes enim fe effe fapi-entes ftulti fadi funt, & mutauerunt gloria incorruptibilis Dei,in limilitudinemimagi-niscorruptibilis hominis, & volucrum, quadrupedum,& Perpetium. Propter quod tradidit illos Deus in defideria cordis eorum in immunditiam, vt cotumelijs afficiant cor pora fua,& citera.Cur hoc? Si a ludio gentium falutem odiente lis polita fuerat, dicen te,nos fumus populus D EI, nos circuncili ex gente Abrahce,nobis Chriftus promilfus eft,ad quos etiam i pie fe veniffe teftatus eft, dicens.Non veni nili ad oues qux perierunt domus Ifrael, cum vos canes potius quam Mrtb.lJ. homines appellauerit, cur Gentilem potius, quam ludium,tam acerrime tetigi t,pr$teri tamq;eiusconuerlationem, tanta foeditate refperfam,cora facie ftatuit? Videlicet, quia Gentilis patientior ad haec audienda erat, quippe qui & vltroneus fua confitebatur pec cata,& confitendo ad Chrifti gratiam confu giebat.Iudius autem in carne iuftorum patriarcharum gloriabundus, & de fua carnali praefumensiuftitiajmpatiensadiniuftitiaeac cufationem fiuepeccati confefsionem exifte bat.Itaq; vtfapiens orator, prius auditorem qui patientior eft vehemetifsime redarguit, & deinde ad eu qui impatiens eft ligandu atque concludendu arguiiietofg orationis vin cula contrahit,eodemq; illu nodocoftringrt. QuomodoiQui cu iuftitia dei cognouiflent, Rom.t. inquit,non intellexerunt, qtionia qui talia agunt digni funt morte.non lolii qui illa faciunt,fed& qui cofentiuntfacientib.Nacun da qug ante dixerat,& hoc ipfum qcFpoftre mo dixit,quonia qui talia agunt, & qui faci-entib. confentiunt digni funt morte,oporte bat concedere Iudeii,& libenter concedebat Rom,& tapqua in aduer ia riu. At ifte fapieter & caute vniuer-