I<?5	AN T I QUI T A T.
Teftes rogati interfuerunt Joannes Rodulfus, A Regina Ecclefiæ Canonicus , Albertus Cambiatore .	.
Ego Petrus Reginus Epifcopus fubfcrtpft .
Ego Janellus , facri Imperii Notarius rogatus interfui , b#c omnia fcripfi , complevi , ir dedi .
Quod Porfilio Archipresbytero Cathedralis Regienfis faólum vides ab Antidite Petro, idem quoque opinari licet faftum ab aliis Epifcopis erga alios Canonicos, quos propterea non tantum appellare confueverunt Canonicos , fed & Cardinales . Proinde quum legimus Diplomate Caroli Craflì Augufti , Anni DCCCLXXXIII. Se in altero Ludovici III. Augufti , Anno DCCCC1. Bergomati Ecclefiæ concedo , mo-leftiam nullam inferendam effe Monafleriis, Xenodochiis , vel Ecclefiis Baptifmalibus , aut Cardinalibus, feu Oraculis &c. ejufdem Ecclefiæ , fub titulo Cardinalis Ecclefiæ intelligere— debemus Capellas Parocbiales , aut Diaconias; latior quippe fignificatio fuit vocis Cardinalis, quam Bapttfmalis . Idem , fed aliis verbis repetitum videas in Diplomate Arnulfi Regis Anno DCCCXCV. ubi immunitas conceditur Plebibus, Monafttriis, Titulis, Curtibus &c. Ber-gomatis Ecclefiæ . Ita in Diplomate Ludovici II. Augufti apud Campium , Tomo primo , pag 4*0. Hiftor. Ecclef Placentinae , eadem-formula occurrit in Plebibus , feu Monafleriis, Titulis aliifque Ecclefiis , vel domibus &c. Titulorum nomine veniunt urbanae Ecclefiæ Pa-rochiales ; uti fub Plebium vocabulo Ecclefiæ Baptifmales rurales . Scilicet Capitulo fuorum Canonicorum Epifcopi conferre confueverunt Ecclefias quafdam , five Parochiales five Dia-conales. Parochiales collatæ quibufdam ex ipfis Canonicis Titulum Cardinalis eifdem proprium adferebant . Et revera Adelbertus Epifcopus Bergomas Anno DCCCCVIII. Canonicis fuis , eorumque Collegio contulit Bafilicam beati CaJJiani Martyris Chrifli , fitam infra.Civitatem , ea ratione , ut fingulis 'diebus refebiio fiat Presbytero df Diacono Subdiacono & Oftia-rio, qui hebdomadam in ipfa cuflodierint Ecclesìa . Immo ullum vix fuit olim Canonicorum Collegium , ad quod non fpeólarent variae in_ fuis Ürbibus Ecclefiæ . Neque enim tunc nefas fuit , duas Praebendas habere, aut geminis Ec-clefiis uno tempore famulari . Quum ergo Lo-tharius II. Italiae Rex , Tom. V. Ital. Sacr. confirmat fanttæ Cumana Ecclefiæ gregi ( hoc eft , Canonicis Novocomenfibus ) tam de Cardine , quamque omnibus Sacerdotibus, Clufas & Pontem de Clavenna , explicanda haee effe videntur , ut ex ipfis Canonicis quidam Cardinales effent, hoc eft titulo fingularis alicujus Ecclefiæ donati ; reliqui vero dumtaxat Canonici . Exemplum landtee Romanae Ecclefiæ , cujus amulatione quadam , aut fi mavis , imitatione , ducebantur illuftriorcs in Italia Ecclefiæ , edocere nos poteft , quid fentiendum nunc nobis fit de Cardinalibus reliquis,qui per Italiam occurrunt in veterum monumentis . Nimirum liquet, non minus noftris, quam antiquis temporibus , Romanæ Ecclefiæ Cardinales Titulo alicujus Ecclefiæ fuiffe in Urbe infignitos ; atque in ea fi Presbyteri erant , veros fuiffe Parochos ; fi vero Diacones , aut Subdiacones erant ,creditæ fibi alicujus Diaconalis five Sub-diaconalis Ecclefiæ veros fuifle , proprios , ac flabiles Restores . Atque lieic poffet aliquis laudare Bullam Johannis UI. Papae, Anno Chri-
C
B
D
E
MEDII Æ VI
fti DLX. feriptam, quam Turrigius evulgavit in Libro de Cryptis Vaticanis Part. ». Cap. 8. in qua ait : Ecclefiam Duodecim Apoftolorum— ( nunc Sancii ApofloTt ) Titulum Cardinalat»! conflituimus , nec non & Parochiam , ficut ceteri Tituli Urbis habent Zxc. Sed funt , quæ Bullam illam recentiorum Sæculorum foetum-indicant : quod & fapiunt verba ipfa nunc ad-dudta , & peccatorum remiffio Capituli hujus , & Privilegii obfervatoribus & coadjutoribus condonata, ut alia præteream . Dubiis hifce— documentis minime opus eft ad agnofcendam_» Cardinalium fan&æ Romanæ Ecclefiæ , ac Titulorum in Urbe antiquitatem . Quum vero Titulum audis , rem adnotatione dignam non-praeteribo. Videlicet hoc nomine donatas olim fuiffe Ecclefias Parochiales dumtaxat, non vero Diaconias . In Romana Synodo Anni DCCC-L1II. mentio eft Titulorum , vel Diaconiarum. Et in Annalibus Ecclefiafticis Cardinalis Baro-nii ad Annum DCCCLXXXII. exhibetur Cort-ftitutio Johannis VIII. Pontificis maximi de— Cardinalibus , ubi hæc verba : Bis in menfe , vel eo amplius , vel apud illum vel illum Titulum, five apud illam vel illam Diaconiam, five apud alias quaslibet Ecclefias vos convenire mandamus . Ubi diferte vides fub Tituli vocabulo venire Parochiales quidem Ecclefias , non autem Diaconias . Tum Anaftafius de Euarifto : Papa feribit : Hic Titulos in Urbe divifit Prefa byteris . Idem repetit in Sanili Marcelli Papæ Vita , & alibi . Et profeilo Bullas quamplu-rimas Romanorum Pontificum five editas five ineditas vidi,quibus fubfcribunt fandlæ Romanæ Ecclefiæ Cardinales , Presbyteris Titulum fuæ Ecclefiæ praeferentibus , non vero Diaconis . Exempli caufsâ Bullam Adriani IV. Papæ vidi pro Monafterio Pompofiano , Datam Roma apud SanEium Petrum , per manum Ro-landi fanlla Romance Ecclefiæ Presbyteri Cardinalis dr Cancellarii , V. Idus Aprilis , Indi-Elione III. Incarnationis Dominica AnnoMCLH. Pontificatus vero Domni Adriani Papæ IU. Anno Primo . Huic poft Epifcopos fubfcribunt .
Ego Guido Presbyter Cardinalis Titulo Sanili Grifogoni .
Ego Hubaldus Presbyter Cardinalis Titulo. Sanila Praxedis .
Ego Mathias Presbyter Cardinalis Titulo Sanila Savina .
Ego Julius Presbyter Cardinalis Titulo Sanili Marcelli .
Ego Oblavianus Presbyter Cardinalis Titulo Sanila Cacilia .	?
Ego Girardus Presbyter Cardinalis Titulo Sanili Stephani in Celso Monte .
Ego Johannes Presbyter Cardinalis Johan-nis & Pauli Titulo Pamachii .
Ego Johannes Presbyter Cardinalis Titule Sanltorum Silveflri & Martini .
Ego Rodulfus Diaconus Cardinalis Sanila Lucia in Septifolio .
Ego Gerardus Diaconus Cardinalis Sanila Maria in Uia Lata .
Ego Odo Diaconus Cardinalis Sanili Nicolai in Carcere Tulliano .	>
Accipe & alterum exemplum . Ughellius in Appendice ad Tomum Quinétum Irai. Sacr. primæ editionis , Bullam Lucii II. Papæ evulgavit pro Alberio , five Alberone Epifcopo Regienfi , fcriptam Anno Chrifti MCXLIV. fed omiflis Cardinalium fubfcriptionibus , quas ita fe habent .