PERRETÏ VICENTINI
INCIPIT LIBER SEXTUS.
lì 2®
Langobardorum Principum atta pofl mortem Henrici Augufli . Mapbai P7-tecomitis potentia in urbes finitimas dilatatur . Papia fPlacentia fParma9 Brixia -, Mutina 7 ali arumque civitatum varia fortuna . Canis S caliger Vicentia potitur. Flinc Patavini Populi ira Cf arma in illum. Cades Cf prada mutua, & belli non una fiuttuatio . Pfrardus de Camino Tarvi-fii Tfegulus per conjurationem interemtus . Memorabilis Patavinorum ap-paratus in Canem, Cf multa in Vicentinum ac Veronenfem agrum excur-fiones . TSLicolaus de Lucio ab ipfis deficit. Petrus de Alticbino populari tumultu à Carrarienfibus confoditur . Tfurfus Patavini in Veronenfem agrum irruunt . Tum improvifi Vicentina civitatis Suburbium intrant . Mirabili vittoria Canis rapide accurrens eorum exercitum fundit . Pax I denique tot tumultibus finem facit . Tfobertus Apulia 'If ex SIciliam invadit fed F rider ici Aragonenfis induftria, Cf maris ira vittas, ad pacem & ipfe tr abitar. Mapbaus Vicecomes Cremonam ac Vercellas fibi vindicat . Parma, Ifbegii , ac Mutina atta.
REfert nunc, ut gefta Cæfaris memorati jam in feriem confcripta retro linquentes, Longobardorum clades, illatumque Patriæ noftræ bellum à Patavis in feriem redigamus . Et quidem hæc, quamquam non magnified aéìa, neque memoria digna effe dicantur, tamen fi.c exigentibus fatorum doécrinis , ut pollerà non ignoret ætas, quo ad pufillum liat capax ingenium, novis literis illuftrabit . Qucd fi fortalfis rude Codicis nollri opus, indi-gnumque fama videbitur, non ideo redarguendus eli hujufce Auélor Hifloriæ, cur fe tantis aufit confcribendis inferere ; non enim hic labor exiguus, aut indecorus fumendus eli ; profitemur nempe magnis hæc etiam agitanda Phi-lofophorum ftudiis, inque Ciceronis officina di-fcuffa materie , formam modtimque recipere debuiffe; fed iariffimus horum eli numerus, qui laborem in otio, & fludium in deliciis optare velint . Nec mirum, cùm neglecta virtute , omnes ad libidinem, ad opes, ad gloriam impetu ferantur . Si quis vero famam, quæ nifi bonis acquiri poteft, honefto vitæ cultu, mori-bufque optimis parare voluerit, is vulgo negle-étus , non ideo præmium ex laude fufeipiet . Satis ergo eli, fi de Populo multo unus invenr-tur, qui papyros in volumen annectens, faltem velit relatas fibi fabellas irridendo confcribere. Jam enim vifus eli agere , quod ferè omnes in iludiis afpernantur . Hiftoriam vero in feriem confcribentes , difficillimum quidem opus aggredii flint, quod non fine maximo animi & corporis labore perficitur. Et nullus mage arduus, intolerabiliorve labor, ubi membra pariter & ingenium exercentur, à quo fi contemplandi deleélatio ipfa tollitur, quæ fòla famæ gloriæve cupiditate producila fuum laboris præmium manet , nullam profeólò mentis induftriam in feri-ptis redigi poffe compertum eft . Ea namque potiti funt Græci, & Latini, quorum memoria patentibus libris adhuc celebris prædicatur; quæ autem vi, dolifve , peffimifque rerum adtioni-bus fama nuncupatur, ea prorfus infamia , fui-qucAudloris contumelia eft. Cedamus ergo his, qui ut fcire videantur, ftudere negligimi, nec'
C
gaudent onus aflumere , quod facile laturos fe praedicant, delecftemurque in rebus fama con-ipicuis, quotiens nobis ab agendorum occupatione vacabit, ne fi forte quietem in otio defi-des prætentemus, ignavè fludio memorabilium rerum defuifle queramur.
Nunc apud Longobardos gefla , dum Cæfar ad Urbem properaret , feliciter refumentes , priufquam aliò feramur, compendiose tractabimus . Maphæo igitur Mediolani præfîdatum gubernante , dum illum TurrianOrum grex magnus, ceterique his complices ad fummum odirent , Guido Turrianus apud Cremonam ægrè militans nunc Proceres , nunc Plebis Optimates Patriæ, literis aut nuntiis fecretis ad conjurationem allicit, omnia pertentans, fi poflet primis fedibus reftaurari. Sed fruftra vifus eft , nam cædibus & rapinis violenter infiftens in fe ferè omnium indignationem manifeflè convertit. Ut ergo nequaquam id moliri prafientit, dolore magno vexatus denique languens effeétus eft. Ægro-tans itaque, dum fòlari non pollet , priufquam anni circulum exui mergeret , morbo nimiùtn ingravefeente, infeliciter occubuit , thefauro-rumque fuorum , & fuppelledlilis omnis natos fuos Simonem & Francifcum heredes inftituit. Hoc Maphæo delatum lætitiam immenfam tulit. Tunc ille, ut tutiùs regnet, ceteris gratus, omnia Reipublicæ munera in medium ponit, & fafces , thefaurofque diftribuens , velut cuique congruum fuit, providus erogator confert. Sic Populi benevolentiam fibi conciliat , Turrianos vero omnibus deteftabiles facit. Hi cùm multi fiipereffent, & ferè omnes adolefcentes egregii, Patriæ fuæ bellum indicentes, quo ad potuere , vifi funt nunc clandeftinis intro faélionibus, nunc fevis agrorum depopulationibus libi fedem pri-ftinam vendicare, donec hoftium incurfu comprehends quibufdam ex ipfis, ceteri metu per-culfi in exilium abiere .
Nec minùs Philipponus de Langufco , pulfo Regis Præfide, qua primiim potitus fuerat, Pa-piæ fedem occupat. Hic Maphæum exofus, eo quod animi voto uterque difpares , multùæque Turrianis benevolentia cordis annexos , fed Al-I berto Scotto præcipuè, .flagrabat; unde ad bellum